Lazer cerrahisi olmayı planlayan hastalarımızın muayene esnasında en çok dile getirdiği endişe işlemin kalıcılığıdır: "Göz çizdirme ameliyatının ömrü ne kadardır, yıllar sonra gözlük numaralarım tekrar geri gelir mi?" Excimer lazer ile kornea stroma dokusu mikron düzeyinde yeniden şekillendirilir; buharlaşan doku geri gelmez. Bu nedenle göz çizdirme ameliyatı ile elde edilen refraktif düzeltme tıbbi olarak ömür boyu kalıcıdır. Numaraların geriye dönmesi (regresyon) ile yaşa bağlı yakın görme kaybının (presbiyopi) birbirinden tamamen farklı fizyolojik süreçler olduğunu bilmek, doğru beklentiyle ameliyata girmek açısından kritik öneme sahiptir.
Lazer cerrahisinin geçici bir heves değil, kalıcı bir tıbbi tedavi olduğunu anlamak için korneanın yapısını incelemek gerekir. Excimer lazer ile elde edilen sonucun kalıcılığı şu 3 temel prensibe dayanır:
Lazer, korneanın kırıcılık gücünü kalıcı olarak değiştirir. Buharlaşan stroma dokusu yeniden üretilemediği için doku eski kavisli yapısına dönemez; miyop veya astigmat düzeltmesi ömür boyu muhafaza edilir.
Operasyon numarası en az 1 yıldır durmuş kişilere uygulandığından kırma kusurunun tekrarlaması beklenmez. 45 yaştan sonraki yakın görme zorluğu numara nüksü değil, doğal iç merceğin sertleşmesidir.
Yıllar içinde gözde fizyolojik bir değişim yaşanması durumunda, kornea kalınlığı uygun olan hastalara yüzey lazeri teknikleriyle güvenle ikinci bir düzeltme (touch-up / rötuş) uygulanabilir.
Operasyon başarısı %95'in üzerinde olsa da, tıpta hiçbir prosedür için %100 garantiden söz edilemez. Çok nadir de olsa hastaların küçük bir yüzdesinde yıllar içinde 0.50 ila 1.00 derece arasında küçük sapmalar (regresyon) yaşanabilir. Bunun temel nedenleri şunlardır:
| Geri Dönüş (Regresyon) Nedeni | Tıbbi Açıklaması |
|---|---|
| Erken Yaşta Ameliyat Olmak | Göz numarasının büyümesi durmadan (özellikle 18-20 yaş civarında numarası hala değişenlerde) ameliyat yapılması. Lazer o anki numarayı sıfırlar ancak gözün doğal büyümesi sürerse yeni numaralar eklenebilir. |
| Çok Yüksek Miyop ve Astigmat | -8.00 veya -10.00 gibi çok yüksek miyopi derecelerine sahip gözlerde, kornea dokusunun yıllar içinde eski şekline dönme eğilimi (biyomekanik hafıza) düşük numaralara göre biraz daha fazladır. |
| Hormonal Değişimler | Hamilelik, emzirme dönemleri veya şiddetli tiroid rahatsızlıkları vücudun su tutma (hidrasyon) kapasitesini değiştirerek korneanın kırıcılığında geçici veya kalıcı minimal değişimler yaratabilir. |
| Göz Kuruluğu | Kronik ve tedavi edilmeyen şiddetli göz kuruluğu, kornea yüzeyinde düzensizliklere yol açarak görüş kalitesini bozabilir ve sanki numara geri gelmiş gibi bir his (yalancı miyopi) yaratabilir. |
Hastalarımız arasında en çok karıştırılan konu, ilerleyen yaşlarda takılmak zorunda kalınan yakın gözlükleridir. 25 yaşında LASIK veya SMILE lazer olmuş ve numarası tamamen sıfırlanmış bir kişi, 45 yaşına geldiğinde kitap okumak veya telefona bakmak için yakın gözlüğüne ihtiyaç duyacaktır.
Bu durum lazerin ömrünün bittiği veya numaranın geri geldiği anlamına gelmez. Göz çizdirme ameliyatı gözün en dışındaki kornea tabakasına yapılır. 45 yaşından sonra yaşanan yakın görme kaybı (presbiyopi) ise gözün içindeki doğal merceğin yaşlanarak esnekliğini kaybetmesiyle ilgilidir. Bu tamamen normal fizyolojik bir süreçtir. Eğer hasta 45 yaşından sonra hem uzağı hem yakını gözlüksüz görmek isterse, korneaya dokunulmadan doğrudan akıllı lens ameliyatı ile iç mercek değiştirilerek kalıcı çözüm sağlanabilir.
Yıllar sonra gözlük takmayı gerektirecek düzeyde (örneğin 1.00 diyoptri ve üzeri) bir numara nüksü yaşanırsa, ikinci bir lazer operasyonu (Touch-Up / Rötuş) mümkündür.
Ancak ikinci cerrahinin yapılabilmesi için hastanın gözünün güncel durumunun ilk ameliyattaki kadar detaylı incelenmesi gerekir. Hekim muayenesinde kornea kalınlığının güvenli sınırda kaldığı (geride yeterli yatak dokusu bulunduğu) ve kornea haritasında herhangi bir zayıflama (ektazi riski) olmadığı tespit edilirse, genellikle No Touch (TransPRK) gibi yüzey teknikleriyle göze yeniden müdahale edilerek numara tekrar sıfırlanabilir.
Son 1 yıl içerisinde yapılan en az iki göz muayenesi arasında, mevcut gözlük veya kontakt lens numaranızda 0.50 diyoptriden daha fazla bir artış saptanmamışsa, göz numaranızın sabitlendiği (durduğu) kabul edilir ve güvenle ameliyat planlanabilir.
Astigmatizma, korneanın yapısal kavis asimetrisidir. Modern excimer lazerler ve Wavefront (Kişiye Özel Lazer) haritalama teknolojileriyle astigmatizma çok yüksek başarıyla kalıcı olarak düzeltilir. Düşük numaralı astigmatların geri dönme ihtimali yok denecek kadar azdır.
Erişkin yaşlarda ekran kullanımı doğrudan gözün anatomik olarak uzamasına ve kalıcı miyopiye (numara büyümesine) neden olmaz. Ancak yoğun ekran kullanımı göz kırpma refleksini azalttığı için şiddetli göz kuruluğuna yol açabilir, bu da görüş kalitesinde geçici bulanıklık hissi yaratır. Düzenli suni gözyaşı damlası kullanımı bu sorunu çözer.
Kesinlikle evet. Göz çizdirme işlemi dıştaki saydam korneaya yapılır; ilerleyen yaşlarda görülen katarakt ise gözün içindeki doğal merceğin puslanmasıdır. Lazer geçmişiniz, gelecekte katarakt veya akıllı lens ameliyatı olmanıza hiçbir anatomik engel teşkil etmez.
