Glokom Lazer Tedavisi (SLT)
Glokom lazer tedavisi (SLT), açık açılı glokomda gözün drenaj dokusuna poliklinikte uygulanan, kesi gerektirmeyen bir lazer işlemidir; damlaya alternatif ya da damlaya ek olarak göz içi basıncını düşürür. Bu sayfada SLT'nin kimlere uygun olduğunu, nasıl yapıldığını, damlaya göre farklarını, etkisinin ne kadar sürdüğünü ve risklerini kaynaklarıyla bulabilir; uygunluğunuzu Prof. Dr. Serhat İmamoğlu ile muayenede değerlendirebilirsiniz.
Glokom Lazer Tedavisi (SLT) Nedir ve Nasıl Çalışır?
Glokom lazer tedavisi nedir? SLT (selektif lazer trabekülopasti), gözün sıvı drenaj dokusu olan trabeküler ağa düşük enerjili bir lazerin uygulandığı poliklinik işlemidir. Halk arasında “göz tansiyonu lazer ameliyatı” veya “glokom lazer ameliyatı” olarak da anılır; ancak kesi yapılmadığı için klasik anlamda bir ameliyat değildir. Lazer, drenaj dokusunun işleyişini iyileştirerek gözdeki sıvının dışarı akışını kolaylaştırır ve göz içi basıncını düşürmeyi hedefler.
SLT, 2001'den beri glokom tedavisinde onaylı bir yöntemdir. Açık açılı glokomda ve oküler hipertansiyonda damlaya alternatif ya da damlaya ek olarak kullanılabilir. Glokomun tanısı, damla tedavisi ve tedavi basamakları için Göz Tansiyonu Tedavisi sayfamıza, glokomun genel seyri ve erken tanı için Göz Tansiyonu Belirtileri (Glokom Belirtileri) yazımıza bakabilirsiniz.
Kesi ve Dikiş Yok
Glokom lazer tedavisi damla anestezisiyle, kesi yapılmadan ve genellikle birkaç dakikada tamamlanır.
Drenaj Dokusunu Hedefler
Lazer, sıvının gözden çıkışını sağlayan trabeküler ağa uygulanır; sıvı üretimini değil, çıkışını iyileştirmeyi amaçlar.
Gerekirse Tekrar Edilebilir
SLT dokuyu kalıcı olarak yakmayan bir lazer olduğu için etkisi azaldığında tekrarlanabilir.
Glokom Lazer Tedavisi (SLT) Kimlere Uygulanır, Kimlere Uygulanmaz?
Glokom lazer tedavisi, gözün drenaj açısının açık olduğu glokom türlerinde uygulanır. Uygunluk; muayene, gonioskopi (drenaj açısı incelemesi) ve hastalığın düzeyi değerlendirilerek belirlenir. SLT'nin düşünüldüğü başlıca durumlar şunlardır:
- Açık açılı glokom ve oküler hipertansiyon: Özellikle yeni tanı alan veya hafif-orta düzey hastalıkta.
- Damla kullanmak istemeyenler: Günlük damla yükünü azaltmak veya geciktirmek isteyen hastalar.
- Damlayı tolere edemeyenler: Batma, kızarıklık veya sistemik yan etkiler nedeniyle damla kullanamayan hastalar.
- Damla uyumu zor olanlar: Düzenli damla kullanmakta zorlananlar.
- Damla yetersiz kaldığında: Damlaya ek olarak basıncı daha da düşürmek amacıyla.
Glokom Lazer Tedavisi Kimlerde Uygun Olmayabilir?
- Dar veya kapalı açılı glokom: bu durumlarda drenaj açısı SLT için uygun değildir; lazer iridotomi gibi farklı işlemler gerekebilir.
- Neovasküler glokom gibi drenaj açısının kapalı olduğu özel türler.
- Aktif göz içi iltihabı olanlar: önce bu durumun tedavi edilmesi gerekir.
- Çok ileri hasarlı veya basıncı çok yüksek olanlar: lazer tek başına yeterli olmayabilir, doğrudan cerrahi gerekebilir.
- Daha önce drenaj dokusuna yoğun lazer uygulanmış gözler: etkisi sınırlı olabilir.
SLT Lazer mi, Göz Damlası mı? Glokom Lazer Tedavisi Ne Zaman Önce Gelir?
Glokom tedavisinde geleneksel olarak göz damlalarıyla başlanır, lazer ise sonraya bırakılırdı. Ancak NEI'nin Glokom Lazer Çalışması, yeni tanı açık açılı glokomda ilk tedavi olarak lazerin damla kadar etkili olabildiğini göstermiştir. Daha yeni olan LiGHT çalışmasında ise yeni tanı açık açılı glokom ve oküler hipertansiyonlu hastalar ilk tedavi olarak SLT veya göz damlasına rastgele atanmıştır. Üç yılın sonunda SLT ile tedavi edilen hastaların yaklaşık dörtte üçü hiç damla kullanmadan hedef basınçta kalmış, bu grupta daha az katarakt ameliyatı ve daha az glokom ameliyatı gerekmiştir. Altı yıllık uzatma çalışmasında da lazerle başlayan hastaların büyük bölümü yalnızca lazerle hedef basınçta kalmıştır.
| Özellik | SLT lazer | Göz damlası |
|---|---|---|
| Uygulama | Poliklinikte tek seansta, birkaç dakika | Her gün, yaşam boyu düzenli kullanım |
| Hasta uyumu | Hekim tarafından uygulanır; uyum sorunu olmaz | Unutma ve bırakma sık görülür |
| Yan etki | Genellikle geçici (hafif iltihap, kısa süreli basınç artışı) | Batma, kızarıklık, göz çevresinde değişiklikler, bazı damlalarda kalp-akciğer etkileri |
| Etkinin süresi | Zamanla azalabilir; tekrarlanabilir | Kullanıldığı sürece devam eder |
| Her hastada işe yarar mı? | Hayır; bazı hastalarda yeterli etki olmayabilir | Çoğu hastada etkilidir; bazen kombinasyon gerekir |
Tabloyu tam görmek için parmağınızla yana kaydırabilirsiniz.
Tablo genel bir çerçevedir. SLT veya damla seçimi hastalığın evresine, basınç düzeyine ve tercihlerinize göre hekimle birlikte yapılır; SLT damlanın yerini her zaman tamamen tutmaz.
Glokom Lazer Tedavisi Öncesi Hazırlık
SLT öncesinde göz muayenesi yapılır ve lazerin size uygun olup olmadığı değerlendirilir:
- Basınç ve hasar değerlendirmesi: Tonometri, optik sinir muayenesi ve OCT, görme alanı testi.
- Gonioskopi: Drenaj açısının açık olduğundan emin olmak için yapılır.
- İlaçlar: Kullandığınız damlalar ve ilaçlar hekime bildirilir; lazer öncesi hangi damlaların kullanılacağına hekim karar verir.
- Beklenti görüşmesi: Lazerin glokomu kesin olarak iyileştirmediği, etkisinin kişiden kişiye değiştiği ve takibin süreceği konuşulur.
- Gün için hazırlık: İşlem poliklinikte yapılır; ancak lazer sonrası kısa süreli ışık hassasiyeti olabileceği için yanınızda güneş gözlüğü ve mümkünse refakatçi bulundurmanız önerilir.
Glokom Lazer Tedavisi Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç
Glokom lazer tedavisi poliklinik şartlarında yapılır ve genellikle birkaç dakika sürer. Süreç dört adımda ilerler:
Adım 1
Damla anestezisi
Göz yüzeyi damlayla uyuşturulur. İğne veya kesi gerekmez; işlem sırasında ağrı beklenmez.
Adım 2
Özel lens yerleştirilir
Gözün drenaj açısını görmek için göze, gonio lens adı verilen özel bir mercek hafifçe yerleştirilir.
Adım 3
Lazer uygulanır
Drenaj dokusuna kısa, düşük enerjili lazer atımları uygulanır. Hasta hafif parlama veya hafif bir rahatsızlık hissedebilir.
Adım 4
Kısa kontrol
İşlemden sonra bir süre dinlenilir ve basınç kontrol edilir. Çoğu hasta aynı gün evine döner; damla programı hekim tarafından belirlenir.
Glokom Lazer Tedavisi (SLT) Sonrası İyileşme ve Dikkat Edilecekler
SLT sonrasında çoğu hasta aynı gün günlük yaşamına dönebilir. İlk saatlerde veya günlerde hafif ışık hassasiyeti, göz kızarıklığı, hafif rahatsızlık veya kısa süreli bulanık görme olabilir; bunlar genellikle kısa sürede geçer. NEI'nin argon lazerle yaptığı Glokom Lazer Çalışması'nda, gözlerin yaklaşık üçte birinde ilk günlerde geçici bir basınç artışı görülmüştür; bu nedenle işlem sonrası basınç kontrolü önemlidir. Lazerin etkisi hemen değil, genellikle birkaç hafta içinde ortaya çıkar ve değerlendirilir.
Yapılması gerekenler
- Hekimin verdiği damla programına (varsa iltihap giderici veya basınç damlası) uyun.
- Işık hassasiyeti için güneş gözlüğü kullanın.
- Planlanan basınç kontrollerine gelin; etki bu kontrollerle değerlendirilir.
- Mevcut damlalarınızı hekim söylemedikçe bırakmayın.
Kaçınılması gerekenler
- Gözü ovuşturmayın.
- Kendi kendinize damla kesmeyin veya değiştirmeyin.
- Lazer sonrası “nasılsa geçti” diyerek kontrolleri aksatmayın.
- Şiddetli ağrı, ani görme düşmesi veya belirgin kızarıklıkta beklemeyin; hemen hekime başvurun.
Glokom Lazer Tedavisinin (SLT) Riskleri ve Sınırları
SLT genel olarak güvenli kabul edilen bir yöntemdir; yine de her tedavide olduğu gibi riskleri ve sınırları vardır:
- Geçici basınç artışı: İşlem sonrası ilk saat ve günlerde olabilir; kontrol edilir ve gerekirse tedavi edilir.
- Hafif iltihap ve ışık hassasiyeti: Kısa süreli olabilir ve damlalarla yönetilir.
- Kısa süreli bulanık görme ve rahatsızlık: Genellikle aynı gün veya günler içinde geçer.
- Yetersiz yanıt: Bazı hastalarda lazer yeterli basınç düşüşü sağlamayabilir.
- Etkinin zamanla azalması: Etki yıllar içinde azalabilir; damla, lazerin tekrarı veya cerrahi gerekebilir.
- Çok nadir komplikasyonlar: Kalıcı basınç artışı veya kornea ödemi gibi durumlar çok nadiren bildirilmiştir.
- Hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz: SLT bir kür değildir; basıncı kontrol altına almaya yardımcı olur ve takip sürer.
Riski azaltan adımlar: Gonioskopi ile doğru hasta seçimi, uygun lazer ayarları, işlem sonrası basınç kontrolü ve düzenli takip. Sizin için uygun olup olmadığına hekiminiz karar verir.
SLT Lazerin Etkisi Ne Kadar Sürer? Tekrar Edilebilir mi? Yetmezse Ne Olur?
Etki Süresi Kişiye Göre Değişir
Bazı hastalarda lazerin etkisi yıllarca sürer, bazılarında daha kısa olur. Bu nedenle düzenli basınç kontrolü şarttır.
Tekrar Edilebilir
SLT dokuyu kalıcı olarak yakmadığı için gerekirse tekrarlanabilir. LiGHT çalışmasında SLT ile tedavi edilen hastaların çoğunda tek lazer seansı yeterli olmuştur.
Yetmezse Basamak İlerler
Lazer ve damla yeterli olmazsa cerrahi düşünülür. Seçenekler için Glokom Ameliyatı ve İleri Glokom Cerrahisi: Tüp Takılması ve GATT sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Lazer Yetersiz Kalırsa Ne Yapılır?
SLT'nin etkisi yetersiz kalırsa veya zamanla azalırsa önce damla eklenebilir ya da lazer tekrarlanabilir. Hedef basınca bu yöntemlerle ulaşılamazsa glokom ameliyatı (göz tansiyonu ameliyatı) değerlendirilir; yöntemleri, riskleri ve fiyat kriterleri ayrı bir sayfada anlatılmıştır. Lazer sonrası da damla uyumu ve günlük alışkanlıklar önemini korur; bkz. Glokomla Yaşam.
Glokom lazer tedavisi, glokom tedavisinin bir basamağıdır; basıncı yeterince düşürmediğinde veya etkisi azaldığında tedavi planı hekiminizle birlikte güncellenir. Önemli olan, basıncı hedef düzeyde tutarak görme sinirini korumaktır.
Glokom Lazer Tedavisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Glokom lazer tedavisi nedir? SLT lazer nasıl çalışır?
Glokom lazer tedavisi (SLT, selektif lazer trabekülopasti), gözün sıvı drenaj dokusuna (trabeküler ağ) düşük enerjili bir lazer uygulanarak sıvının gözden çıkışını kolaylaştıran poliklinik işlemidir. Açık açılı glokom ve oküler hipertansiyonda göz içi basıncını düşürmeyi hedefler; kesi gerektirmez.
Glokom lazer tedavisi ağrılı mı, ne kadar sürer?
İşlem damla anestezisiyle, poliklinikte ve genellikle birkaç dakikada yapılır. Çoğu hasta ağrı hissetmez; hafif parlama veya rahatsızlık olabilir. Sonrasında kısa bir süre basınç kontrolü yapılır ve çoğu hasta aynı gün evine döner.
SLT lazer sonrası damlalar bırakılır mı?
Bu hastaya göre değişir. Bazı hastalarda lazerden sonra damla ihtiyacı azalır veya ortadan kalkar, bazılarında ise basıncı hedefte tutmak için damlaya devam edilir. Damlaları hekime sormadan bırakmamalısınız; lazerin etkisi birkaç hafta içinde değerlendirilir.
SLT lazerin etkisi ne kadar sürer, tekrarlanabilir mi?
Lazerin etkisi hastadan hastaya değişir ve zamanla azalabilir. SLT dokuyu kalıcı olarak yakmadığı için gerekirse tekrarlanabilir. Etki azaldığında hekim damla ekleyebilir, lazeri tekrarlayabilir veya cerrahiyi değerlendirebilir.
Glokom lazer tedavisi kimlere uygulanır, kimlere uygulanmaz?
SLT genellikle açık açılı glokomu ve oküler hipertansiyonu olan, damla kullanmak istemeyen, damlayı tolere edemeyen veya damlaya ek tedavi gereken hastalarda düşünülür. Dar veya kapalı açılı glokomda tek başına uygun değildir; bu durumlarda lazer iridotomi gibi farklı işlemler gerekebilir. Karar muayene ve gonioskopi sonrası verilir.
SLT lazerin riskleri nelerdir?
En sık görülenler geçici basınç artışı, hafif iltihap, ışık hassasiyeti ve kısa süreli bulanık görmedir. Lazerin hiç etki etmemesi veya etkisinin zamanla azalması da mümkündür. Çok nadir olarak kalıcı basınç artışı veya kornea ödemi gibi komplikasyonlar bildirilmiştir.
Göz tansiyonu olanlar lazer ameliyatı olabilir mi? (Göz çizdirme lazeri)
Burada iki farklı lazer söz konusu olabilir. Glokomu kontrol eden SLT lazeri, göz tansiyonu olanlar için uygulanan bir tedavidir. Gözlük numarasını düzelten göz çizdirme (LASIK, SMILE, No Touch) lazeri ise glokom veya oküler hipertansiyon varlığında genellikle önerilmez ya da çok dikkatli değerlendirme gerektirir: LASIK sırasında göz içi basıncı geçici olarak yükselir, ameliyat sonrası kortizonlu damlalar basıncı artırabilir ve kornea inceltilmesi basınç ölçümünü yanıltabilir. Karar ayrıntılı muayeneyle verilir.
SLT lazer ile lazer iridotomi arasındaki fark nedir?
SLT, açık açılı glokomda drenaj dokusuna uygulanan ve sıvı akışını artıran lazerdir. Lazer iridotomi ise dar açılı glokomda veya dar açı riskinde iris'te küçük bir geçit açan ve akut açı kapanması ataklarını önlemeyi hedefleyen ayrı bir işlemdir. İki lazer farklı hasta gruplarına uygulanır.
İki göz aynı gün SLT lazer ile tedavi edilir mi?
Bazı hastalarda iki göz aynı seansta tedavi edilebilir; ancak çoğu zaman önce bir göz tedavi edilir ve basınç yanıtı izlenir. Hangi yolun uygun olduğuna hekim karar verir.
Glokom lazer tedavisi fiyatı nasıl belirlenir?
Sağlık mevzuatı gereği sayfalarda sabit fiyat paylaşılmaz. Glokom lazer tedavisi fiyatı; tedavinin kapsamına (tek göz veya iki göz), gerekli tetkiklere ve takip planına göre değişir. Kesin bilgi muayene sonrasında verilir.
Kaynaklar
- NEI: Lazer cerrahisi glokomda güvenli ve etkili ilk tedavi (Glokom Lazer Çalışması takibi) (yeni sekmede açılır)
- LiGHT çalışması (Health Technology Assessment 2019): Yeni tanı glokom ve oküler hipertansiyonda SLT ile damla karşılaştırması (yeni sekmede açılır)
- Avrupa Glokom Derneği: LiGHT çalışmasının ilk tedavi seçimine etkileri (yeni sekmede açılır)
- Physician's Weekly: LiGHT çalışmasının 6 yıllık sonuçları (yeni sekmede açılır)
Glokom Lazer Tedavisi İçin Muayene Planlayın
SLT lazerin size uygun olup olmadığını değerlendirmek ve glokom tedavi planınızı belirlemek için Prof. Dr. Serhat İmamoğlu ile randevunuzu planlayın.
Bu web sitesinde yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis ve tedavi niteliği taşımaz. Hastalığınıza en uygun tedavi, hekiminizin yapacağı kapsamlı klinik muayene sonucunda belirlenecektir.